Modelin geometrisiyle üretim gereksinimlerini ayırın
Üç boyutlu model biçimi anlatır; fakat her aktarımda tolerans, yüzey, diş ve kontrol bilgileri aynı şekilde taşınmayabilir. Bazı model tabanlı iş akışları bu bilgileri içerirken yalnız geometri aktarımı yapan bir dosyada aynı açıklamalar bulunmayabilir. Dolayısıyla dosya uzantısına bakarak üretim tanımının tamamlandığını kabul etmeyin. Hangi verinin üretim için esas alınacağını ve özel notların nasıl paylaşılacağını netleştirin.
Örneğin bir STEP dosyasının gönderilmesi, modelde gördüğünüz bütün açıklamaların alıcının sisteminde de okunabildiğini göstermez. Dosya göndermeden önce kullanılacak biçimi ve paylaşım yöntemini üreticiyle netleştirin. İki boyutlu çizim hazırlıyorsanız modelle aynı revizyonda olmasına dikkat edin. Çelişki durumunda hangi belgenin doğru olduğu sözlü tahmine bırakılmamalıdır.
Görünüşleri, kesitleri ve temel parça bilgisini düzenleyin
Çizimde parçanın yönünü ve önemli ayrıntıların hangi yüzeyde olduğunu kolayca görmek gerekir. Uygun görünüşler, gerektiğinde kesit ve ayrıntı görünüşleri kullanın. Kör bir delik ile boydan boya geçen bir deliği yalnız aynı daireyle göstermek yeterli değildir. Derin cepler, kademeler ve gizlenen bağlantılar için biçimi anlamayı sağlayan görünüşü seçin.
Parça adı, revizyon, ölçü birimi ve malzeme tanımı görünür olmalıdır. Sayfalar birden fazlaysa hangi sayfanın hangi parçaya ait olduğu anlaşılmalıdır. Ölçeği belirtmek yararlıdır; yine de üretim ölçülerinin basılı kâğıttan cetvelle çıkarılmasına güvenmeyin. Birden fazla parça içeren montaj görünüşünü, her bileşenin üretim tanımı yerine kullanmayın. Takım, alt parça ve sipariş adedi ilişkisini ayrıca gösterin.

Referansları parçanın montajdaki görevinden seçin
Ölçünün hangi yüzey veya eksenle ilişkili olduğu, sayı kadar önemlidir. Parçanın başka bir yapıya oturan tabanı, konumlandırıcı deliği veya bir ekseni işlevsel başlangıç noktası olabilir. Teknik tanımda kullanılan referanslar, üretim ve ölçüm sırasında aynı ilişkinin değerlendirilmesini sağlamalıdır. Kolay çizildiği için rastgele bir kenarı başlangıç seçmek, montajdaki asıl ihtiyacı anlatmayabilir.
Geometrik toleranslandırmada datum, teorik olarak kesin bir referansı ifade eder; bu referans gerçek parçadaki belirlenmiş öğeler üzerinden kurulur. Gereken yerde uygun sembol ve referans sırası kullanılır. Ancak yalnız harf eklemek tam bir referans sistemi oluşturmaz. Seçimin parçanın nasıl yerleştirileceği ve ölçüleceğiyle tutarlı olması gerekir. Böyle bir tanımı hazırlarken kullanılan teknik dili ve değerlendirme yöntemini bilen kişilerle ilerleyin.
Kritik toleransı ve geometrik ilişkiyi ayrı değerlendirin
Bir deliğin çapının kabul aralığı ile o deliğin diğer yüzeylere göre konumu aynı gereksinim değildir. Benzer biçimde iki yüzeyin kalınlık ilişkisi ile paralelliği farklı konular olabilir. İşlev açısından gerçekten gerekli denetimi belirleyin; her ölçüye aynı sıkı değeri eklemek yerine hangi ilişkinin neden kritik olduğunu açıklayın. Üretilebilirlik ve kontrol ihtiyacı parça özelinde değerlendirilmelidir.
Gereksiz sıkı toleranslar ek işlemleri ve ölçüm yükünü artırabilir. Fazla geniş bırakılmış toleranslar da montajı zorlaştırabilir. Genel tolerans yaklaşımı kullanılıyorsa kapsamını açık tutun; özel ölçülerin bundan nasıl ayrıldığı anlaşılmalıdır. Bir standardın adını yazmak, kritik bölgenin tasarım kararını kendiliğinden çözmez. Ölçü ve geometrik gereksinimlerin birbiriyle çelişmediği ayrıca gözden geçirilmelidir.
| Parçadaki ihtiyaç | Çizimde açıklanacak konu | Tek başına yeterli olmayan bilgi |
|---|---|---|
| Milin deliğe uyması | Çap ve gerekli geçme ilişkisi | Yalnız delik merkezinin konumu |
| Deliklerin karşı parçaya hizalanması | Konum ve işlevsel referanslar | Yalnız delik çapı |
| Tabanın yüzeye oturması | Gerekli yüzey/geometri koşulu | Yalnız toplam parça kalınlığı |
| Dişli bağlantının çalışması | Diş tanımı ve kullanılabilir derinlik | Yalnız modelde görünen silindirik boşluk |

Diş, yüzey ve tamamlayıcı işlem notlarını yerelleştirin
Dişli deliklerde tanımı ve gerekli işlevsel derinliği belirtin. Kör delikte toplam delik derinliği ile kullanılabilir diş boyu aynı beklenti olmayabilir. Dişin hangi yüzde bulunduğu ve bağlantının nasıl çalışacağı anlaşılmalıdır. Benzer şekilde kritik bir köşe, kanal veya oturma yüzeyi için özel istek varsa notu doğrudan ilgili bölgeye bağlayın.
Görünür yüzey ile işlevsel temas yüzeyini ayrı gösterin. Pürüzlülük gereksinimi, kozmetik görünüş ve yüzey işlemi aynı ifade değildir. Bir kaplama veya başka işlem talep ediliyorsa ölçülerin hangi son durumda değerlendirileceğini de konuşun. Keskin kenarların ele alınması gibi genel notların, keskin kalması gereken özel bir ayrıntıyla çelişmediğini kontrol edin. Üreticinin standart teslim kapsamını varsaymak yerine teklif üzerinde teyit edin.
Varsayımsal örnek: iki delikle bağlanan küçük bir taşıyıcı
Yalnız çizim mantığını açıklamak için varsayımsal bir alüminyum taşıyıcı düşünelim. Parça, taban yüzeyiyle başka bir gövdeye oturuyor; iki delikten bağlanıyor ve üstte bir burcu taşıyor. Örnekte ölçü değerlerini seçmek yerine, hangi işlevsel ilişkilerin çizimde açıklanması gerektiğine bakalım. Tolerans değerleri ayrıca kullanım ve üretim değerlendirmesiyle belirlenecektir.
Önce montajdaki oturma yüzeyini ve burcun görevini açıklayın. Ardından deliklerin hangi referanslara göre hizalanması gerektiğini belirleyin. Dış kenarın görünüş için mi, başka bir parçaya yaklaşmak için mi önemli olduğunu ayırın. Her dış ölçüyü burç yuvasıyla aynı sıkılıkta istemek yerine bu görevleri çizimde görünür kılın. Gerekli geometrik kontroller varsa yalnız çap notunun yeterli olmadığını kabul edin.
Son kontrolde karşı parçanın modelini veya ölçü bilgisini kullanın. Üretici, bağlama ve takım erişimi açısından bir düzenleme önerirse hangi işlevsel referansın korunacağını açıklayın. Değişiklik kabul edildiğinde hem model hem çizim güncellensin. Önceki çizimle yeni modelin birlikte gönderilmesi, teknik olarak anlaşılır iki dosyanın yine de çelişkili üretim talebi oluşturmasına yol açabilir.
Teknik resmi göndermeden önce kontrol edin
Son gözden geçirmeyi yalnız çizimi hazırlayan kişinin hafızasına dayanarak yapmayın. Parçayı ilk kez gören birinin, hangi yüzeyin hangi görevi taşıdığını ve neyin kontrol edileceğini anlayıp anlamadığını değerlendirin. Aşağıdaki maddeler tamamlandığında hâlâ belirsiz kalan bölgeleri açık soru olarak işaretleyin. Teknik değerlendirmeyi hızlandırmak için gereksinimi tahmini bir değerle kesinleştirmekten kaçının.
- Parça adı, revizyon, malzeme ve ölçü birimi doğru mu?
- Model ile bütün çizim sayfaları aynı son durumu gösteriyor mu?
- Kör ve geçişli ayrıntılar, kesitler ve derinlikler açık mı?
- İşlevsel referanslar ve kritik ölçüler tutarlı biçimde tanımlandı mı?
- Boyut toleransları ile gerekli geometrik kontroller birbirini tamamlıyor mu?
- Dişler, yüzeyler ve tamamlayıcı işlemler ilgili bölgelerle eşleştirildi mi?
- Özel kontrol veya kayıt talebi teklif kapsamına açıkça eklendi mi?
Bu konuyla ilgili hizmetler
Kaynaklar ve ileri okuma
Kararı parçanız üzerinden verelim.
Çiziminizi, kullanım amacını ve üretim ihtiyacını paylaşın. Bu rehberdeki ölçütleri projenize göre birlikte değerlendirelim.
Projenizi paylaşın
